Ταρτραζίνη

Όχι. Η ταρτραζίνη είναι εγκεκριμένη χρωστική τροφίμων στην ΕΕ βάσει του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1333/2008, αν και τα τρόφιμα που την περιέχουν πρέπει να φέρουν προειδοποίηση ότι «μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη δραστηριότητα και την προσοχή των παιδιών». Είναι επίσης εγκεκριμένη στις ΗΠΑ ως FD&C Yellow No. 5, αλλά τον Απρίλιο του 2025 ο FDA ανακοίνωσε ότι συνεργάζεται με τη βιομηχανία για την εθελοντική σταδιακή απόσυρση του Yellow No. 5 και άλλων χρωστικών με βάση το πετρέλαιο έως το τέλος του 2026 — σταδιακή απόσυρση, όχι επίσημη απαγόρευση.

Μια βρετανική μελέτη του 2007 (McCann et al., η «μελέτη του Southampton») συνέδεσε ένα μείγμα έξι χρωστικών, μεταξύ των οποίων η ταρτραζίνη, μαζί με ένα συντηρητικό, με αυξημένη υπερκινητικότητα σε ορισμένα παιδιά. Η EFSA την αξιολόγησε, βρήκε τα στοιχεία «περιορισμένα», δεν μπόρεσε να αποδώσει το αποτέλεσμα σε κανένα μεμονωμένο πρόσθετο και δεν άλλαξε τα όρια ασφαλείας. Ως προφύλαξη η ΕΕ εξακολουθεί να απαιτεί προειδοποίηση, και οι αρχές σημειώνουν ότι η υπερκινητικότητα έχει πολλές πιθανές αιτίες.

Είναι συνθετική. Η ταρτραζίνη είναι μια τεχνητή αζωχρωστική που παρασκευάζεται από χημικά προερχόμενα από πετρέλαιο ή άνθρακα, και δεν λαμβάνεται από φυσική πηγή. Στις ΗΠΑ, μόλις μια παρτίδα πιστοποιηθεί από τον FDA, η ουσία «ταρτραζίνη» μετονομάζεται σε FD&C Yellow No. 5.

Ως προς τη σύσταση, ναι — η ταρτραζίνη είναι συνθετική χρωστική από πετροχημικές πρώτες ύλες χωρίς συστατικά ζωικής προέλευσης, οπότε γενικά θεωρείται κατάλληλη για vegan διατροφή. Ορισμένοι αυστηροί vegan αποφεύγουν παρ’ όλα αυτά τις συνθετικές χρωστικές, επειδή τα πρόσθετα υπόκεινται σε δοκιμές ασφάλειας σε ζώα.

Η EFSA επαναξιολόγησε την ταρτραζίνη το 2009 και κατέληξε ότι η υφιστάμενη Αποδεκτή Ημερήσια Πρόσληψη (καθιερωμένη εδώ και καιρό στα 0–7,5 mg ανά κιλό σωματικού βάρους την ημέρα) δεν χρειαζόταν αλλαγή. Η επιτροπή σημείωσε ότι η ταρτραζίνη μπορεί να προκαλέσει αντιδράσεις δυσανεξίας — όπως ερεθισμό του δέρματος — σε μικρό ποσοστό ευαίσθητων ατόμων. Πρόκειται για γενική ρυθμιστική ενημέρωση, όχι ιατρική συμβουλή· όποιος έχει γνωστή ευαισθησία ας ελέγχει τις ετικέτες και ας συμβουλεύεται επαγγελματία.

Η ταρτραζίνη δίνει λεμονοκίτρινο χρώμα και χρησιμοποιείται σε αναψυκτικά, γλυκά και ζαχαρώδη, σνακ, επιδόρπια, σάλτσες και ορισμένα φάρμακα. Στην ΕΕ, κάθε τρόφιμο ή ποτό που την περιέχει πρέπει να τη δηλώνει (ως «ταρτραζίνη» ή «E102») και να φέρει την προειδοποίηση για τη δραστηριότητα/προσοχή των παιδιών, οπότε η ετικέτα είναι ο αξιόπιστος τρόπος ελέγχου.

Ναι — δεν περιέχει υλικό ζωικής προέλευσης. Είναι μια συνθετική αζωχρωστική από πετρελαϊκά παράγωγα. Ορισμένοι vegan αποφεύγουν ωστόσο τις συνθετικές αζωχρωστικές λόγω των δοκιμών σε ζώα που στηρίζουν τις αξιολογήσεις ασφάλειάς τους. Το ίδιο ισχύει και για τη χορτοφαγική διατροφή.

Ναι — το ίδιο το πρόσθετο δεν περιέχει γλουτένη. Ο ισχυρισμός «χωρίς γλουτένη» αφορά όμως το τελικό προϊόν — έλεγξε τη συσκευασία, όχι το πρόσθετο.

Είναι μια συνθετική αζωχρωστική από πετρελαϊκά παράγωγα και δεν περιέχει υλικό ζωικής προέλευσης, οπότε το ίδιο το πρόσθετο δεν είναι εγγενώς μη-halal. Η πιστοποίηση αφορά το τελικό προϊόν και όχι ένα πρόσθετο, οπότε το σήμα πιστοποίησης halal στη συσκευασία είναι η αυθεντική ένδειξη.

Η EFSA έχει ορίσει αποδεκτή ημερήσια πρόσληψη για την ταρτραζίνη και παραμένει εγκεκριμένη στην ΕΕ. Τεκμηριώνονται δύο επιδράσεις: η ευρωπαϊκή νομοθεσία απαιτεί προειδοποίηση ότι «μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη δραστηριότητα και την προσοχή των παιδιών», και συνδέεται με κνίδωση και άλλες ψευδοαλλεργικές αντιδράσεις, ιδίως σε άτομα με δυσανεξία στην ασπιρίνη ή τα ΜΣΑΦ. Οι αντιδράσεις είναι σπάνιες στις συνήθεις προσλήψεις.