Διοξείδιο του θείου

Το διοξείδιο του θείου και τα θειώδη (E220–E228) είναι εγκεκριμένα συντηρητικά τροφίμων στην ΕΕ και το ΗΒ, οπότε έχουν περάσει ρυθμιστική αξιολόγηση ασφάλειας. Ωστόσο, στη συνέχεια το 2022 η EFSA δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει την ασφάλειά τους στα τρέχοντα επίπεδα χρήσης και απέσυρε την προηγούμενη αποδεκτή ημερήσια πρόσληψη, σημειώνοντας ότι το περιθώριο έκθεσης εγείρει κάποια ανησυχία για τους υψηλούς καταναλωτές. Για τους περισσότερους σε κανονικές προσλήψεις αντιμετωπίζονται ως χαμηλού κινδύνου, αλλά η επιστήμη είναι ακόμη υπό επανεξέταση. Πρόκειται για γενική ενημέρωση, όχι ιατρική συμβουλή.

Τα θειώδη χρησιμοποιούνται κυρίως για τη συντηρητική και αντιοξειδωτική τους δράση: αναστέλλουν τη μικροβιακή ανάπτυξη, αποτρέπουν το καστάνιασμα και βοηθούν στη διατήρηση του χρώματος. Γι’ αυτό είναι συνηθισμένα σε κρασί και μπίρα, αποξηραμένα φρούτα όπως σταφίδες και βερίκοκα, και ορισμένα επεξεργασμένα κρέατα και διατηρημένα λαχανικά. Στις ετικέτες εμφανίζονται ως E220–E228 ή με την ονομασία τους (π.χ. «συντηρητικό: διοξείδιο του θείου»).

Ναι. Τα θειώδη μπορούν να προκαλέσουν αντιδράσεις σε ορισμένα άτομα, ιδίως στους ασθματικούς, γι’ αυτό είναι μία από τις ουσίες που πρέπει να δηλώνονται στις ετικέτες της ΕΕ και του ΗΒ. Οι αντιδράσεις αυτές είναι συνήθως δυσανεξία ή ευαισθησία παρά πραγματική αλλεργία, αλλά για τα ευαίσθητα άτομα η φυσική ετικέτα του προϊόντος είναι ο αυθεντικός οδηγός, και οι σοβαρές αντιδράσεις πρέπει να συζητούνται με γιατρό.

Ναι. Βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 (Παράρτημα II) και της αντίστοιχης νομοθεσίας του ΗΒ, το «διοξείδιο του θείου και τα θειώδη» πρέπει να δηλώνονται όποτε υπάρχουν σε ποσότητα άνω των 10 mg/kg ή 10 mg/λίτρο, εκφρασμένα ως SO₂. Είναι το μόνο αναγραφόμενο αλλεργιογόνο με αριθμητικό όριο, και η δήλωση απαιτείται ακόμη και σε προϊόντα όπως το κρασί που κατά τα άλλα δεν φέρουν πλήρη λίστα συστατικών (π.χ. «περιέχει θειώδη»).

Τυπικές πηγές είναι το κρασί και η μπίρα, τα αποξηραμένα φρούτα (σταφίδες, βερίκοκα, ξανθές σταφίδες), ορισμένα αποξηραμένα ή επεξεργασμένα προϊόντα πατάτας, ορισμένα επεξεργασμένα κρέατα όπως λουκάνικα, καθώς και διατηρημένα λαχανικά, ξίδια και χυμοί φρούτων. Αναγράφονται ως E220–E228 ή με την ονομασία τους. Αν είστε ευαίσθητοι στα θειώδη, ελέγχετε πάντα τη λίστα συστατικών, καθώς ποσότητες άνω των 10 mg/kg ή 10 mg/L πρέπει να δηλώνονται.

Η EFSA όρισε προσωρινή ομαδική ADI 0,7 mg ισοδυνάμων SO₂ ανά κιλό σωματικού βάρους στην επαναξιολόγηση του 2016, αλλά στη συνέχεια το 2022 απέσυρε αυτή την ADI επειδή δεν υπήρχαν ακόμη επαρκή δεδομένα τοξικότητας και δεν υποβλήθηκαν νέες μελέτες. Η EFSA εφαρμόζει τώρα προσέγγιση περιθωρίου έκθεσης και επισήμανε πιθανή ανησυχία για τους υψηλούς καταναλωτές τροφίμων με θειώδη. Αυτό αντικατοπτρίζει μόνο τη ρυθμιστική κατάσταση και δεν είναι ιατρική συμβουλή.

Ναι — δεν περιέχει υλικό ζωικής προέλευσης. Είναι ένα ανόργανο αέριο που παράγεται βιομηχανικά. Το ίδιο ισχύει και για τη χορτοφαγική διατροφή.

Ναι — το ίδιο το πρόσθετο δεν περιέχει γλουτένη. Ο ισχυρισμός «χωρίς γλουτένη» αφορά όμως το τελικό προϊόν — έλεγξε τη συσκευασία, όχι το πρόσθετο.

Είναι ένα ανόργανο αέριο που παράγεται βιομηχανικά και δεν περιέχει υλικό ζωικής προέλευσης, οπότε το ίδιο το πρόσθετο δεν είναι εγγενώς μη-halal. Η πιστοποίηση αφορά το τελικό προϊόν και όχι ένα πρόσθετο, οπότε το σήμα πιστοποίησης halal στη συσκευασία είναι η αυθεντική ένδειξη.

Το διοξείδιο του θείου είναι δηλωτέο αλλεργιογόνο στην ΕΕ πάνω από 10 mg/kg ακριβώς επειδή προκαλεί αντιδράσεις: μπορεί να πυροδοτήσει συμπτώματα άσθματος, συριγμό και πονοκεφάλους σε άτομα ευαίσθητα στα θειώδη, με τους ασθματικούς να είναι η ομάδα που επηρεάζεται συχνότερα. Για τους υπόλοιπους η EFSA έχει ορίσει αποδεκτή ημερήσια πρόσληψη, αν και η επαναξιολόγηση του 2016 σημείωσε ότι τα διαθέσιμα δεδομένα ήταν περιορισμένα.